کتاب شهریار اثر نیکولو ماکیاولی ترجمه محسن شعبانی انتشارات یوشیتا

معرفی

معرفی کتاب شهریار

کتاب شهریار نوشته‌ی نیکولو ماکیاولی، همانند آینه‌ای است که سیاست را بدون آرایش، نورپردازی و فیلتر نشان می‌دهد. نویسنده با خونسردی یک جراح و صراحتی که گاهی به بی‌رحمی می‌زند، توضیح می‌دهد که قدرت نه با دعا به دست می‌آید و نه با اخلاق‌گرایی شاعرانه، بلکه با فهم دقیق انسان‌ها، مدیریت ترس و استفاده‌ی حساب‌شده از زور و ظاهر. درست یا غلط بودن اندیشه‌های او، بحثی است پایان‌ناپذیر.

درباره‌ی کتاب شهریار

کتابی راهگشا یا دفترچه‌ی راهنمای حاکمان بی‌رحم؟ نیکولو ماکیاولی (Niccolò Machiavelli) چرا چنین کتابی نوشته است؟ در پاسخ باید بگوییم که او کتاب شهریار (The Prince) را در یکی از آشفته‌ترین دوره‌های تاریخ ایتالیا نوشت؛ زمانی که کشورش میان دولت‌شهرهای رقیب، خیانت‌های سیاسی، جنگ‌های خارجی و سقوط‌های پیاپی قدرت دست و پا می‌زد. خودش هم یک دیپلمات شکست‌خورده بود که پس از تغییر قدرت، از مقامش برکنار شد، شکنجه شد و به انزوا رفت.

در چنین شرایطی، نیکولو ماکیاولی به این نتیجه رسید که سیاست واقعی هیچ شباهتی به آنچه فیلسوفان اخلاق می‌گویند ندارد. او در کتاب شهریار به دسته‌بندی انواع حکومت‌ها می‌پردازد. حکومت‌های موروثی که به دلیل عادت مردم به خاندان حاکم، ثبات بیشتری دارند؛ حکومت‌های جدید که همیشه در معرض شورش و بی‌اعتمادی هستند؛ حکومت‌هایی که با نیروی خود به دست می‌آیند و نیازمند مهارت و اراده‌ی قوی هستند؛ و حکومت‌هایی که با کمک دیگران یا شانس به قدرت می‌رسند و معمولاً شکننده‌ترند.

نیکولو ماکیاولی توضیح می‌دهد که هر کدام از این حکومت‌ها برای بقا به شیوه‌ای متفاوت از مدیریت قدرت نیاز دارند؛ گاهی باید با مردم نرم بود، گاهی با نخبگان سخت و گاهی هر دو را با هم کنترل کرد. وی برای توضیح ماهیت رهبری موفق، از یکی از مشهورترین استعاره‌های تاریخ اندیشه سیاسی استفاده می‌کند؛ استعاره‌ی شیر و روباه! در اندیشه‌ی ماکیاولی، حاکم باید هم قدرت شیر را داشته باشد و هم زیرکی روباه را.